Księga Psalmów

Kto napisał tę księgę?

Księga Psalmów jest zbiorem poetyckich modlitw. Jest jedną z dwóch ksiąg Starego Testamentu (obok Księgi Przysłów), będących dziełem kilku autorów. Imię autora psalmu znajduje się w tytule bądź w pierwszej linijce tekstu. Na przykład Psalm 90 został napisany przez Mojżesza. Z kolei Dawid napisał ich bardzo dużo, bo aż siedemdziesiąt trzy. Asaf napisał dwanaście, synowie Koracha dziesięć, Salomon jest autorem dwóch, kolejne dwa są dziełem Ezrahitów (Etan i Heman). Pozostałe psalmy nie zawierają żadnej wzmianki na temat swoich autorów.

Księga początkowo nosiła nazwę Tehillim, co po hebrajsku oznacza "pieśni uwielbienia". Tytuł "Księga Psalmów" pochodzi z użytego w Septuagincie greckiego słowa Psalmoi, również oznaczającego "pieśni chwały"1.

W jakich okolicznościach powstała?

Data powstania niektórych psalmów sięga wstecz aż do czasów Mojżesza. Dawid, Asaf i Salomon tworzyli około 500 lat później. Psalmy Ezrahitów powstały już po okresie niewoli babilońskiej. Oznacza to, że księga ta powstawała na przestrzeni około 1000 lat. Niektóre z psalmów przypisywanych Dawidowi zawierają dodatkowe adnotacje, odnoszące się do udokumentowanych wydarzeń z jego życia (np. Psalm 59 łączy się z 1 Sm 19,11; Psalm 56 wiąże się z 1 Sm 21,10-15; Psalm 34 nawiązuje do 1 Sm 21,10-22,2; zaś Psalm 52 łączy się z 1 Sm 22,9).

Psalmy zostały podzielone na pięć grup czy też zbiorów. Prawdopodobnie gromadzono je stopniowo jako formę zbiorowego uwielbienia, które rozwijało się wraz z kultem sprawowanym w świątyni. Możliwe, że do czasów Ezdrasza poszczególne części Psałterza otrzymały już swoją ostateczną formę. Każda część kończy się oddaniem Bogu chwały, zaś całość wieńczy Psalm 150, będący jedną wielką doksologią.

Dlaczego Księga Psalmów odgrywa tak ważną rolę?

Księga ta jest zbiorem starożytnych hymnów, należących do ludu Bożego. Do poezji często dokładano akompaniament muzyczny, chociaż nie było to regułą. Psalmy wyrażają uczucia danego poety wobec Boga. Powstały więc różne rodzaje psalmów, ukazujące bogactwo uczuć oraz myśli psalmisty, w zależności od sytuacji, w której się znajdował.

Psalmy błagalne ukazują autora, który woła do Boga z mroku bolesnych i trudnych okoliczności. Psalmy pochwalne, zwane także hymnami, pokazują uwielbienie, które autor kieruje ku Bogu. Psalmy dziękczynne są zazwyczaj wyrazem wdzięczności autora za ocalenie lub zaopatrzenie. Psalmy pielgrzymów zawierają podtytuł "pieśń na wejście". Były one używane w trakcie pielgrzymek "wstępujących" do Jerozolimy, podczas trzech dorocznych świąt. Inne typy psalmów znane są dziś jako psalmy mądrościowe, królewskie (odnoszące się do króla Izraela bądź Mesjasza), psalmy zwycięstwa, psalmy Prawa i pieśni Syjonu.

Psalmy zawierają unikalne hebrajskie określenia. Słowo sela, które napotykamy siedemdziesiąt jeden razy, przypuszczalnie jest adnotacją muzyczną, dodaną przez kierującego uwielbieniem, po tym jak psalm stał się częścią publicznej formy kultu. Znaczenie słowa maskil, występującego w trzynastu psalmach, nie jest znane. Niektóre z psalmów zawierają instrukcję od osoby prowadzącej śpiew. Przeczytać możemy polecenia takie jak: "Dla kierownika chóru" (w pięćdziesięciu pięciu psalmach); "Na melodię »Lilie«" (Psalm 45, 60, 69, 80); "Na melodię »Łania niby jutrzenka«" (Psalm 22); "Na melodię »Nie zatracaj«" (Psalm 57-59, 75). Tego typu adnotacje mogły dotyczyć melodii towarzyszącej danemu psalmowi albo też są to sugestie odnoszące się do liturgii.

Jakie jest główne przesłanie księgi?

Księga Psalmów jest wyrazem uwielbienia. Zebrane tam poematy zachęcają czytelnika do oddawania chwały Bogu ze względu na to, kim On jest i co uczynił. Psalmy ukazują w pełnym świetle wielkość naszego Boga. Podkreślają one Jego wierność w czasie próby oraz przypominają nam o centralnym miejscu, które powinno zajmować Jego Słowo. Bóg przedstawiony w psalmach z miłością prowadzi swój lud. Dla psalmistów jest to nieustanny powód, by Go uwielbiać. Obraz uwielbienia ukazany w Księdze Psalmów pozwala nam na chwilę zajrzeć do serc ludzi oddanych Bogu. Możemy spojrzeć na osoby stojące przed Nim ze skruchą oraz być świadkami, jak spotkanie z Nim przemienia życie.

Jak to odnieść do siebie?

Przeczytaj Psalm 1, a następnie Psalm 150. Podziękuj Bogu za to, że pozwolił ci wyrazić najgłębiej ukryte uczucia, jakie do Niego żywisz. Jeśli czujesz się zniechęcony, zajrzyj do Psalmu 13, który pomoże ci napisać własne wołanie do Boga. Jeśli jesteś radosny, spędź chwilę, czytając Psalm 30 i oddaj Bogu chwałę. Niezależnie od okoliczności, w jakich przychodzi nam żyć, w psalmach zawsze możemy odnaleźć odpowiednie słowa, które pomogą nam otworzyć serce przez Bogiem.

  1. Thomas L. Constable, "Notes on Psalms", https://planobiblechapel.org/tcon/notes/pdf/psalms.pdf (dostęp: 23 listopada 2018).

Powiązane Artykuły

Bitwa o prawość

Muszę przyznać, że jestem ostatnio zaniepokojony sytuacją w naszym społeczeństwie. Mój niepokój dotyczy tematu prawości. W naszym narodzie, jak i w Kościele obserwujemy szereg moralnych kompromisów, których konsekwencją jest osłabienie postawy prawości. Patrząc wstecz, dostrzegamy, że boom z lat 90-tych został zbudowany na grząskim fundamencie nieuczciwości i wyzysku. Jednakże kompromis o którym tu mowa, nie […]

Czytaj dalej

Czas z Bogiem

Wszyscy moi duchowi mentorzy mówili mi o wadze codziennego czasu z Bogiem. Idea „czasu skupienia” (w polskim środowisku chrześcijańskim funkcjonują też określenia „cichy czas” i „namiot spotkania” – przyp. tłum.) nie jest wymysłem nowym, propagowanym przez współczesne ruchy odnowy w Kościele. O potrzebie wewnętrznego wyciszenia się, skupienia na Bogu i niezakłócanego niczym czasu modlitwy nauczał […]

Czytaj dalej

Gdy dzieje się niewyobrażalna krzywda

Wykorzystanie seksualne jest niezwykle trudnym i destrukcyjnym doświadczeniem. W zdecydowanej większości przypadków, dziecko nie tylko zna osobiście oprawcę, ale także mu ufa. To z tego powodu dzieci zwykle nikomu o tym nie mówią. W innych sytuacjach, milczą, gdyż są po prostu zbyt małe, aby zrozumieć czy wyrazić słowami to, co ich spotkało. Zdarza się także, […]

Czytaj dalej

Jak przełamać „biblijny analfabetyzm”?

Kościół znalazł się w niebezpiecznej sytuacji. Badania wykazują, że chrześcijanie coraz gorzej znają Biblię. Tak jest w Stanach Zjednoczonych, które dotąd szczyciły się dobrą znajomością Biblii wśród wiernych. W Polsce pod tym względem nigdy nie było dobrze, ale niestety, tendencje ku coraz gorszej znajomości Biblii są porównywalne. Dlaczego tak jest? Generalnie czytelnictwo w Polsce jest […]

Czytaj dalej

Jak przezwyciężyć lęk?

Pytanie: W zeszłym miesiącu wydawało mi się, że miałem atak serca. Mój puls był wysoki, dłonie spocone i oddychałem bardzo ciężko. Myślałem, że to już koniec. Udałem się do szpitala, gdzie powiedziano mi, że moje serce pracuje prawidłowo, a objawy te były atakiem paniki. Od czasu do czasu ta sytuacja powtarza się i znów ogarnia […]

Czytaj dalej

Jak sobie poradzić z bólem po stracie ukochanej osoby?

Pytanie: Dwa miesiące temu moja żona zginęła w wypadku samochodowym. Cierpienie, przez które przechodzę, jest nie do zniesienia. Moi przyjaciele starali się mi pomóc, wiele osób dzwoniło z zapewnieniem o modlitwie. Ostatnio jednak telefon umilkł (rozumiem, wszyscy są zajęci swoimi sprawami). Z całych sił staram się skupić na potrzebach moich dzieci, które teraz sam wychowuję. […]

Czytaj dalej

Jak znaleźć zdrową wspólnotę?

Szukasz wspólnoty? Jakimi kryteriami się kierujesz? Czy wiesz, w jaki sposób rozpoznać zdrowo funkcjonującą społeczność chrześcijan? Być może niedawno przeprowadziłeś się do nowej miejscowości i nie jesteś zorientowany w lokalnym środowisku… Albo dopiero co stałeś się chrześcijaninem i poszukujesz duchowej rodziny, która pomoże ci stawiać kroki za Chrystusem… A może nie szukasz nowej wspólnoty, ale […]

Czytaj dalej

Małżeństwo to Boży wynalazek

2 rozdział Księgi Rodzaju to kunsztowna opowieść o stworzeniu pierwszych ludzi. Gdy uważnie przyjrzymy się symbolom i metaforom w niej zawartym, odkryjemy, że małżeństwo jest pomysłem samego Boga. W boskim projekcie relacja małżeńska to bliska, nierozerwalna, intymna więź dwojga ludzi – mężczyzny i kobiety. Jest to zarazem fundament, na którym zbudowana jest najmniejsza komórka społeczna […]

Czytaj dalej

Mierzenie się z bólem fizycznym

Czy doświadczasz teraz jakiegoś fizycznego bólu? Zapewne ktoś, kto to czyta, odpowie: tak. Być może jesteś to ty… A może jest nią osoba, którą dobrze znasz i kochasz. Ból rzadko kiedy ma jakiś głębszy sens. Doświadczając go, wyczekujemy ulgi. Od zarania dziejów, osoby odczuwające dotkliwy ból kierowały swoją uwagę na obietnice zawarte w Słowie Bożym, […]

Czytaj dalej

Narodzenie Chrystusa: szeroka perspektywa

Jeśli masz choćby najogólniejszą wiedzę na temat narodzin Jezusa Chrystusa, to najlepiej… o wszystkim zapomnij i rozpocznij wszystko od nowa! Przez wieki historia narodzenia Jezusa została tak bardzo upiększona i ubarwiona, że przypomina raczej romans made in Hollywood. Powtarza się tę wyidealizowaną bożonarodzeniową opowieść co roku, utrwalając w naszych umysłach sentymentalne sceny rodem z sielanki. […]

Czytaj dalej